Υπολογίζεται ότι η υπογονιμότητα αφορά το 16% των ζευγαριών αναπαραγωγικής ηλικίας, δηλαδή, 1 στα 6 ζευγάρια. Παρότι η νεαρή ηλικία αποτελεί καθοριστικό παράγοντα στη γονιμότητα των γυναικών, αρκετές δεν καταφέρνουν να επιτύχουν κύηση έπειτα από 1 χρόνο ελεύθερων σεξουαλικών επαφών, παρά το νεαρό της ηλικίας τους.
Τα αίτια της υπογονιμότητας στις νεαρές γυναίκες, δηλαδή σε γυναίκες ηλικίας κάτω των 30 ετών, είναι ίδια όπως σε όλο το ηλικιακό φάσμα, με μόνη διαφορά τη συχνότητα και τη βαρύτητά τους. Στα αίτια αυτά περιλαμβάνονται:
Αρκετά από τα παραπάνω αίτια έχουνε σχέση μεταξύ τους και αλληλοεπιδρούν.
Οι ορμονικές ταραχές όπως οι πολυκυστικές ωοθήκες, προκαλούν την έκκριση ορμονών που επηρεάζουν την ωορρηξία, αλλά και την έκκριση
ανδρογόνων, με αποτέλεσμα αργοπορημένη ωορρηξία ή και ανωορρηξία. Έτσι έχουμε μειωμένη παραγωγή ή και καθόλου παραγωγή ωαρίου σε κάθε κύκλο.
Περαιτέρω, το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών αυξάνει την προδιάθεση για αύξηση του βάρους με αποτέλεσμα να έχουν μειωμένη γονιμότητα. Το αυξημένο βάρος είναι ανεξάρτητος παράγοντας υπογονιμότητας για όλες τις ηλικιακές ομάδες, ειδικά όμως στις νεαρές ηλικίες η παχυσαρκία
μαστίζει την χώρα μας, που είναι δεύτερη στη γυναικεία παχυσαρκία στην Ευρώπη.
Το αυξημένο βάρος είναι ανεξάρτητος παράγοντας υπογονιμότητας για όλες τις ηλικιακές ομάδες, ειδικά όμως στις νεαρές ηλικίες η παχυσαρκία μαστίζει στη χώρα μας, που είναι δεύτερη στη γυναικεία παχυσαρκία στην Ευρώπη.
Η ενδομητρίωση εμφανίζεται από πολύ μικρές ηλικίες και προκαλεί κακή ποιότητα ωαρίων και δημιουργία συμφύσεων μέσα στην λεκάνη, άρα και παθολογική λειτουργία των σαλπίγγων. Ουσιαστικά η θεραπεία της ενδομητρίωσης γίνεται μόνο με την λαπαροσκόπηση και την πρόληψη της επιδείνωσής της με τη χρήση αντισυλληπτικών χαπιών. Πρέπει λοιπόν να γίνεται έγκαιρη διάγνωση της ενδομητρίωσης ακόμα και σε πολύ μικρές ηλικίες, έως και 20 ετών, και αντιμετώπιση της χειρουργικά όταν αυτό επιβάλλεται.
H πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια αποτελεί μια παθολογική κατάσταση, η οποία είναι μη αναστρέψιμη και αφορά τη σταδιακή και πρόωρη μείωση της λειτουργίας των ωοθηκών και του αποθέματος τους σε ωάρια. Το όριο αυτής της πάθησης φαίνεται πως έχει κατέβει πολύ τα τελευταία χρόνια.
Αν μια γυναίκα εμφανίσει αυτό το πρόβλημα και δεν γίνει αντιληπτό νωρίς, δεν μπορεί να κάνει παιδιά και καταφεύγουμε στη λύση της δωρεάς ωαρίων. Είναι πολύ σημαντικό να γίνεται έγκαιρη διάγνωση του προβλήματος σε συνδυασμό με το ιστορικό της μητέρας και να γίνει η θεραπεία γονιμότητας που χρειάζεται.
Η ιατρογενής υπογονιμότητα στις νεαρές ηλικίες ενδέχεται να οφείλεται σε χειρουργεία στην κοιλιακή χώρα που προκαλούν τη δημιουργία συμφύσεων, επηρεάζοντας και πάλι τη λειτουργία των σαλπίγγων. Ή ακόμα αφορούν την αφαίρεση οργάνων, όπως των ωοθηκών σε περιπτώσεις ωοθηκικών όγκων οριακής κακοήθειας, με αποτέλεσμα τη μειωμένη ωοθηκική λειτουργία.
Σημαντικό ρόλο στην αύξηση των σεξουαλικά μεταδιδόμενων νοσημάτων παίζει η χρήση του ενδομητρίου σπειράματος-σπιράλ, το οποίο ευνοεί την
αυξημένη μεταδοτικότητα τέτοιων ασθενειών. Επιπλέον η χρήση του σπιράλ καθιστά περιττή τη χρήση προφυλακτικού ως μέσο αντισύλληψης και το προφυλακτικό
είναι ο καλύτερος τρόπος για την πρόληψη και την αποφυγή των σεξουαλικά μεταδιδόμενων νοσημάτων.
Πέρα από τις συμφύσεις, οι λοιμώξεις επηρεάζουν και τη λειτουργία των σαλπίγγων αυτών καθαυτών. Έτσι προκαλούνται σαλπιγγίτιδες, υδροσάλπιγγες και πυοσάλπιγγες. Τα τριχίδια των σαλπίγγων, που είναι υπεύθυνα για τη μεταφορά του ωαρίου και του εμβρύου,
είναι κατεστραμμένα με αποτέλεσμα τη δυσλειτουργία των σαλπίγγων.
Ακόμη, δεν πρέπει να ξεχνάμε περιπτώσεις όπως καρκίνους σε νεαρή ηλικία, για τις οποίες χορηγούμε φάρμακα και χημειοθεραπείες, τα οποία
καταστρέφουν τις ωοθήκες. Είναι απαραίτητο πριν από κάθε μεγάλη επέμβαση ή χημειοθεραπεία να γίνεται συστηματική συζήτηση με τις νεαρές ασθενείς για την κατάψυξη ωοθηκικού ιστού ή ωαρίων.
Τέλος, τα αυτοάνοσα νοσήματα επηρεάζουν τις ωοθήκες με αποτέλεσμα την σταδιακή, αλλά γρήγορη σε νεαρές ηλικίες επιδείνωση της γονιμότητας.
Συμπερασματικά πρέπει μια κοπέλα η οποία έχει προβλήματα υγείας, να τα αναφέρει στο γυναικολόγο της και να απευθύνεται σε γυναικολόγους ειδικευμένους στην αντιμετώπιση της υπογονιμότητας. Επίσης πρέπει όλοι οι γυναικολόγοι να είμαστε ευαίσθητοι στη συλλογή
ιατρικών πληροφοριών που παίζουν σημαντικό ρόλο στην πρόληψη και αντιμετώπιση προβλημάτων που μπορούν να οδηγήσουν σε πρόωρη υπογονιμότητα.
Οι γυναίκες με προβλήματα υπογονιμότητας θα πρέπει να απευθυνθούν σε έναν Γυναικολόγο εξειδικευμένο στην αντιμετώπιση της υπογονιμότητας.
Επίσης, όλοι οι γυναικολόγοι θα πρέπει να είμαστε ευαίσθητοι στη συλλογή κρίσιμων ιατρικών πληροφοριών που παίζουν καθοριστικό ρόλο στην πρόληψη και την αντιμετώπιση των προβλημάτων που μπορούν να οδηγήσουν σε πρόωρη υπογονιμότητα.
Μη διστάσετε να επικοινωνήσετε με τον Ειδικό Αναπαραγωγής Δρ. Χάρη Χηνιάδη για οποιοδήποτε γυναικολογικό ζήτημα σας απασχολεί, προκειμένου να λάβετε μια ολοκληρωμένη διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση.